اراک-خمین قلعه سالار محتشم بلوار منتظری شمالی خیابان حکمت

اراک -وفس

 

 اراک 15 کیلومتری شمال شرقی کمیجان وفس چند عکس زیبا

 

 

معرفی اراک

عباس میرزا در زمان فتحعلی شاه قشونی به نام عراق (عراق عجم) و سپهداری یوسف خان گرجی تشکیل گردید و فتحعلی شاه به فکر سربازگیری از مردم این سامان افتاد. یوسف خان گرجی از شاه تقاضا نمود که برای مرکز قشون قلعه‌ای نظامی احداث کند. به همین جهت تأسیس ساختمان اولیه شهر به‌صورت قلعه‌ای به نام سلطان آباد، شروع و در سال ۱۲۲۳ خورشیدی (۱۸۰۸ میلادی) به پایان رسید. قلعه سلطان آباد سپس به عراق عجم خوانده شد و در ۱۳۱۶ ﻫ.ش.، سلطان آباد به اراک تبدیل شد. در روزگار سلوکیان در استان کنونی مرکزی، شهری به نام «کره» وجود داشته که نزدیک شهر اراک امروزی بوده است. در دوران نخستین اسلامی به منطقه ماد بزرگ، جبال می گفتند و در سده ۲ ﻫ.ق، به ناحیه بین همدان، ری و اصفهان، «عراق» نام نهاده بودند. عراق به معنی لبِ آب و کرانه دریاست و عربی شده واژه اراک است. جغرافیانگاران ایرانی و عرب از سده ۲ ﻫ.ق، از سرزمین تیسفون تا بیستون و از بیستون تا اکباتان و از اکباتان تا باتان را سرزمین ها و آبادی های پایتخت شمرده اند و این نواحی را بهستون نامیده اند و واژه «اراکه» به معنی شهرستان و بیان اراک به معنی باغ و کاخ، گونه ای از اراک هستند. این واژه به گونه «آرایک» در اوستا به معنی بارگاه، تخت گاه و سریر پادشاهی به کار رفته است. پروفسور هرتسفلد آلمانی، شکل فارسی واژه عراق را «اراک» به معنی سرزمین هموار دانسته است. سده ها، این ناحیه «عراق» نام داشته است چنانچه استاد نفیسی در این باره می نویسد چون خواستند نام پیشین را زنده کنند، نام شهر عراق را به اراک تبدیل کردند. ابن درید نام دیگری نوشته و می گوید: شاید واژه عربی باشد و سپس می گوید جمعی برآنند که عراق در اصل «آران شهر» بوده و در صورت عربی تبدیل به عراق شده است. در زمان فتحعلی شاه قاجار در بین سال های ۱۲۲۷-۱۲۳۱ ﻫ.ق، یوسف خان گرجی در نزدیکی روستای دستجرد معقلی، دژ نظامی ساخت، سپس این محل گسترش یافت و به صورت شهری درآمد. این شهر نخست قلعه سلطان آباد نامیده شد و سپس شهر سلطان آباد عراق عجم خوانده شد و در ۱۳۱۶ ﻫ.ش.، سلطان آباد به اراک تبدیل شد. هدف از بنای شهر اراک نخست پایگاهی نظامی بوده تا بتواند در حفظ منطقه مؤثر باشد. به همین دلیل ساختمان اولیه شهر به صورت قلعه ای بوده که چهار دروازه داشته است. با گذشتن راه آهن از اراک و ایجاد خیابان های جدید، گسترش شهر در جنوب و جنوب باختری آغاز شد و جمعیت رو به افزایش نهاد. از ۱۳۲۰ ﻫ.ش.، اراک نیز مانند سایر شهرهای ایران پیشرفت کرد و در سال های صلح و آرامش، دیوارهای حفاظتی شهر برداشته شد و در سال های اخیر این ناحیه به صورت مرکز صنعتی درآمده است. اقدامات یوسف خان شامل: بنای شهر اراک، بازار اراک و مدرسه سپهدار می باشد. تصاویر مربوط به بازار اراک: مجموعه بزرگ بازار اراک شامل حمام، مسجد، مدرسه، آب انبارها، گذرها و کاراوانسراها در زمان فتحعلی شاه قاجار و توسط یوسف خان گرجی در سال ۱۲۲۸ هجری قمری در بافت مرکزی سلطان‌آباد‌(نام قدیم اراک) بنیان گذاشته شد. مدرسه و مسجد سپهدار بدست یوسف خان گرجی این مدرسه اولین مرکز علوم دینی و مدرسه در اراکه. مدرسه سپهداری به عنوان اولین بنای شهری با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه و با کاشی کاری های ظریف و زیبای دوره قاجار یکی از بناهای موجود در مجموعه بازار اراکه. این مدرسه به وسیله یوسف خان سپهدار (پدر داماد فتحعلی شاه قاجار) بنا شده و آیت الله حاج آقا محسن عراقی در توسعه آن نقش مهمی داشته. در سال ۱۳۳۳ هجری قمری آیت الله حائری یزدی این مدرسه رو به یکی از حوزه های علمیه بزرگ کشور تبدیل کرد. بنای شهر اراک بدست یوسف خان گرجی اراک قدیم زمان بنای شهر اراک زمان احداث شهر اراک به دوره قاجار و سلطنت فتحعلی شاه می رسد در اوایل سلطنت قاجار در قسمت عراق عجم به علت وسعت زیاد و جمعیت فراوان همواره ناامنی و اختلافات محلی بروز میکرد و این امر از لحاظ سیاسی و اقتصادی برای حکومت مرکزی بروزمشکل میکرد در زمان فتحعلی شاه قشونی به نام عراق تشکیل گردید . و یوسف خان گرجی از فتحعلی تقاضا نمود که برای مرکز قشون عراق عجم قلعه ای نظامی احداث نماید . به همین جهت تاسیس ساختمان اولیه شهر به صورت قلعه ای بنام سلطان آباد ، شروع در سال ۱۲۳۱ به پایان رسید. P